Methoden coaching

De volgende methoden gebruik ik in coaching

De voor- en nadelen  van zo’n ‘best-doener’ uitpakken met de coaching methode hielp enorm voor haar om te zien wanneer het patroon actief wordt en het in beheer nemen hiervan. .

Reactief patroon

Een reactief patroon is het automatische gedrag dat ieder van ons kan vertonen als je wordt getriggerd door een gebeurtenis. Typische voorbeelden zijn geïrriteerd raken door een teamgenoot, baas of partner, door gedrag als zij bijvoorbeeld afspraken niet nakomen, breedsprakig zijn, geen positie innemen, overdreven assertief zijn. Vaak hebben we op dergelijk gedrag een standaardreactie: we haken bijvoorbeeld af, of communiceren bozig naar de persoon. Voor zover dit gedrag voor ons werkt: geen probleem. Maar wanneer het niet werkt dan wordt het interessant! Normaliter zijn deze patronen (helaas) vrij diep ingesleten in ons, en vergt bewustzijn en oefening om te veranderen. De coaching methode brengt inzicht in hoe je patroon precies werkt, wat je winst is (je doet het namelijk altijd om iets te krijgen), en wat je hiermee verliest (dit is vaak veel meer dan alleen dat het niet is wat je wilt).

Bij mezelf is een hoofdpatroon ‘mijn best doen’ (en zorgen dat iedereen tevreden is…). Dit heeft enorme voordelen gehad: succes in carrière, liefdesrelaties, financiële zekerheid, veel waardering en zoveel activiteit dat ik niets hoefde te voelen. En ook enorme nadelen: ik gaf mezelf weg in relaties (bezig met wat mijn vriendin/vrouw wilde), en gaf mezelf weg in mijn werk (enorm hard gewerkt altijd, met risico op overspannen, maar in ieder geval totaal geen verbinding met mijn gevoel of mijn visie – waar doe ik het voor…?). Verandering kwam tot stand toen de nadelen niet meer opwogen tegen de voordelen. Ik kan nu het patroon onderkennen (als ik het me bewust ben) en in beheer nemen. Dat wil zeggen toepassen als het me dient, en lekker los laten als het me niet dient. 

Een coachee had hetzelfde, enorme inzet ten koste van zichzelf in alles. De voor- en nadelen  van zo’n ‘best-doener’ uitpakken met de coaching methode hielp enorm voor haar om te zien wanneer het patroon actief wordt en het in beheer nemen hiervan. 

Hoe mooi is dat!

 

Enneagram

Het Enneagram is een mensmodel dat naar verluidt een enorme historie kent en sinds tien tot twintig jaar sterk aan populariteit wint in onder meer managementkringen. Het onderscheidt mensen naar negen (ennea = negen) basistypen. Als je weet tot welk basistype je behoort, reikt het Enneagram je aan in welke richting je je verder kunt ontwikkelen. De filosofie achter het Enneagram is dat je als kind redelijk ‘open’ de wereld in komt en vervolgens in de loop der jaren bepaalde automatische reactiemechanismen ontwikkelt om met jouw perceptie van de realiteit om te gaan. Dit doe je om jezelf te beschermen.

Het Enneagram kan je helpen om de oorspronkelijke helderheid te hervinden en wijst je de richting in je groei en zelfontplooiing. Tevens kan het je helpen andere mensen in je team of in je omgeving (… je baas of je partner  bijvoorbeeld ;-)) beter te begrijpen. Zo kan je beter samenwerken en beter samenleven. Hierbij is het natuurlijk van belang je te realiseren dat een model altijd een simplificatie van de werkelijkheid is. Een mens in al zijn of haar veelzijdigheid en potentieel is onmogelijk te vatten in een model. Je kunt er natuurlijk wel je voordeel mee doen, net als met een kaart.

Ik ben nu circa achttien jaar met het Enneagram bezig en ontdek nog steeds weer nieuwe dingen, het is een model met zeer veel diepgang en lagen. Als enneagramtype 9 houd ik van harmonie en ben ik goed in verbinding maken met mensen. Een uitdaging voor een 9 is agenda zetten, bepalen wat ik wil en beslissen.

Nu ik me dit zo helder bewust ben, kan ik juist naar voren komen als ik mijn neiging opmerk weg te blijven bij een keuze. Ik kan helder aangeven waar ik sta. Dit oefenen helpt om van bewust onbekwaam naar bewust bekwaam te komen (ik zit echt nog niet altijd in onbewust bekwaam). Het belangrijkste inzicht voor mijzelf? Dat was dat ik als type 9, met ‘traagheid’ (NB traagheid wil niet zeggen luiheid als in niet hard werken, maar lastig switchen net als ‘massa is traag’: dus heel hard werken en dan naar huis gaan kan bijvoorbeeld lastig zijn) als motor, juist energie krijg van ‘actie’. Daar ligt dus mijn groei, terwijl voor een negen tegen-intuïtief is. Dit heeft enorm veel gebracht: actie levert heel veel op! Dus tegen intuïtief handelen heeft me heel veel gebracht. Zie ook blog over ‘perfectionisten’, type 1.

Goede boeken: De wijsheid van het enneagram van Riso en Hudson, en Handboek Enneagram van Helen Palmer.

 

Vanuit bewustzijn kan je dan een reactie geven, in plaats van uit je automatische Reactieve Patroon. Dit heeft de potentie life-changing te zijn, en is het in mijn ervaring als je het daadwerkelijk toepast.

transformeren van persoonlijke relaties (Mondo Zen)

Als je je realiseert dat je steeds tegen dezelfde dingen aanloopt in je belangrijke relaties in je leven, en dit graag wilt veranderen, dan is één manier om het te benaderen dat je niet vanuit je reactieve patroon reageert, maar met een bewuste response op basis van de informatie die je krijgt. Dit omdat je de ander niet kunt veranderen, zo graag als we dat in het algemeen ook willen. Mondo Zen kan hierbij verrassend goed werken!

Zen is pure scherpte in volle aanwezigheid en bewustzijn. Het ontsluit de schoonheid en diepte van wat werkelijk is en biedt toegang tot wie je ten diepste bent. Zen is geen religie, het is niet gewijd aan goden. Het is puur gebaseerd op ervaring. Zen is een traditie die 2500 jaar terug gaat op Boeddha, de laatste ca 900 jaar via Japan. De belangrijkste focus betreft het verhogen van je bewustzijn en inzicht. Hiertoe hebben Japanse zenmeesters zogenoemde koans ontwikkeld: enigmatische vragen die niet logisch te beantwoorden zijn. Een Amerikaanse Zenmeester, Jun Po Roshi, heeft deze Japanse koans, die veelal vanuit Westerse context nog lastiger te vatten zijn, naar hun kern gevat en vertaald naar koans die wij westerlingen kunnen begrijpen. En hij heeft de antwoorden op de koans gegeven! Dit begint met inzicht in hoe je perspectief op de wereld kan werken (filosofische heroriëntatie) en gaat vervolgens over naar je eigen emotionele koan. Met deze koan kan je in plaats van in je Reactieve Patroon, tot de kern van de emotie die dit triggert komen. Vanuit bewustzijn kan je dan een reactie geven, in plaats van uit je automatische Reactieve Patroon. Dit heeft de potentie life-changing te zijn, en is het in mijn ervaring als je het daadwerkelijk toepast.

Wat emotionele koans voornamelijk voor je kunnen doen en wat bij de meeste coachees gebeurt, is relaties verbeteren. Omdat die patronen die verbinding ondermijnen in bewustzijn komen en je een bewuste respons geeft (anders dan het patroon) wordt de verbinding met je collega, baas of partner veel beter. Als je dit bij één relatie kunt veranderen, dan kan je dat ook bij de andere. 

 

Voice Dialogue

Voice Dialogue is een methode die zelfkennis en bewustzijnstransformatie beoogt. Het is een methode om inzicht te krijgen in welke krachten er veelal grotendeels onbewust in je werkzaam zijn.  Dit doen we door in dialoog te komen met je innerlijke stemmen. Deze behoren toe aan de verschillende delen van onze persoonlijkheid. Het is een benadering om helder te krijgen wat er in je omgaat. Dit klinkt wellicht enorm wazig, maar het werkt heel eenvoudig en iedereen kan er in mijn ervaring direct in mee.

Het interessante is dat hoewel je vaak bewust wel verandering wilt, dit in de praktijk niet altijd lukt (bijvoorbeeld, afvallen, minder drinken, op tijd naar huis gaan…). Hier kan voice dialogue helpen. Er kunnen heel duidelijk de tegenstemmen op komen die helemaal niet per se de verandering willen ondersteunen die je jezelf hebt voorgenomen. Deze inzichtelijk krijgen, helpt je daadwerkelijk te veranderen, zonder dat delen in jezelf je verandering onbewust saboteren.

‘Wat een fijne sessie was het bij JWK. We begonnen met helder maken van mijn vraag. Waarbij hij met zowel precisie, sensitiviteit en stevigheid te werk ging. Dat voelde erg fijn en maakte dat ik mij steeds verder kon openen. Daarna keken we samen naar de opties die er lagen om met mijn vraag te gaan werken. Ik koos voor Voice Dialogue en daalde per stem steeds dieper in mijzelf af, terwijl JW zorgvuldig gericht bleef op wat er uit de diepte naar boven kwam. Ik was verrast en geroerd door de delen die aan het woord kwamen en door wat ze zeiden. Een aantal dingen lagen erg diep en konden in deze sessie naar boven komen. Heel fijn en waardevol!’

Integrale Theorie maakt een kaart waarop je kunt zien waar je als mens, of organisatie wel en geen aandacht aan besteedt. En maakt helder waarom dingen alleen maar lukken als alles mee mag doen.

Integrale theorie

Ken Wilber is een bekende populaire wetenschapper die een ‘integrale’ (in de zin van allesomvattende) theorie heeft ontwikkeld. Het is in de kern een benadering om wetenschappelijke disciplines en elke vorm van kennis en ervaring coherent aan en in elkaar te passen. Je kunt de theorie gebruiken om problemen te analyseren of oplossingen te ontwikkelen met gebruikmaking van meerdere perspectieven. Dat leidt tot effectiviteit. Een belangrijk onderdeel van het werk van Ken Wilber ligt in de lijn van Spiral Dynamics.

5 elementen

De Integrale Theorie beschrijft de werkelijkheid in vijf elementen: kwadranten, niveaus, lijnen, staten en types. Staten verwijzen naar het bewustzijn (staat van zijn) van waaruit iemand handelt. Deze komen en gaan (althans je hebt er toegang toe of niet). Het ene moment voel je je lucide en doorzie je een problematiek, het volgende moment val je terug in je gewone manier van denken. Niveaus zijn blijvend. Wanneer je je eenmaal een bepaalde ontwikkeling, zeg lezen en schrijven, hebt eigen gemaakt, raak je die in normale omstandigheden niet meer kwijt. Lijnen refereren aan de verschillende gebieden waarin een mens zich ontwikkelt – de een heeft bijvoorbeeld de cognitieve lijn verder ontwikkeld dan een ander. Types zijn fenomenen die niet in de andere categorieën passen.  En de kwadranten krijg je door te kijken naar de binnenkant van individu (‘ik’: zelfbeeld, overtuigingen) en collectief (‘wij’: cultuur, ongeschreven regels) en de buitenkant van individu (‘het’: lichaam, gedrag) en collectief (‘het-in-meervoud’: structuren en systemen). Integrale Theorie maakt zo als het ware een kaart waarop je kunt zien waar je als mens, of organisatie wel en geen aandacht aan besteedt. En maakt helder waarom dingen alleen maar lukken als alles mee mag doen. Dit is in mijn ervaring de kern van de kracht van ‘van dromen naar doen’. Op welk onderdeel in het kwadrant loopt het vast? In de manifestatie van mijn visie  – het opzetten van een coaching praktijk – werd mij duidelijk dat er in het ‘wij’-kwadrant te veel van mijn energie ging zitten in wat anderen van mij verwachtten (of ik dacht dat anderen van mij verwachtten: kids, vriendin, werkgever). Daardoor kwam ik onvoldoende toe aan wat ik te doen had: mijn visie.

Veel coachees lopen ook leeg op het wij-kwadrant, en besteden te weinig aandacht aan het ik-kwadrant waardoor wat ze ook willen bereiken ofwel niet lukt, ofwel te veel kost. 

Boeken en site

Als je meer wilt lezen dan raad ik het boek Integrale Psychologie van Ken Wilber aan of, voor meer overzicht, de site van Spiral Dynamics Integral Nederland, waar ook het bijgaande plaatje vandaan komt (onder de volgende copyright voorwaarden: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/deed.en_US).

 

Van dromen naar doen

Wat weerhoudt jou om je visie te realiseren? Met Coaching van Dromen naar Doen krijg je dat helder.

Ken je het dat je een droom hebt die je wilt realiseren, maar het lukt je niet deze in de werkelijkheid te zetten? Je komt er op de een of andere manier niet toe de eerste stap te zetten, of je zet wel stappen maar wordt niet echt effectief. Het kan dan zijn dat een deel van jezelf onbewust saboteert wat je ‘bewuste ik’ wil neerzetten in de wereld. Wat je neer wilt zetten kan zoiets groots zijn als je ‘passie’ (je levensdoel in je werk) of het vinden van een relatie, of iets simpelers als het volgen van een dieet. Dit gebrek aan succesbeleving kost je in alle gevallen energie en het leidt (bepaald) niet tot levensgeluk.

Stap één is natuurlijk dat je jouw visie helemaal helder krijgt. Dat kan met diverse methoden: Coachingsgesprek of Voice Dialogue bijvoorbeeld. Als je visie duidelijk is, dan stellen we een ‘projectanalyse’ op gebaseerd op Integral Theory, ontwikkeld door Robert de Muralt en Mauk Pieper, dat – naar de aard van Integral Theory – ondersteunt dat alle relevante deelaspecten van wat je tegenhoudt, helder worden. Tevens resulteert het in een overzicht van de acties die je te nemen hebt om je droom wel te manifesteren.

De projectanalyse die ik zelf ooit invulde voor mijn praktijk heeft me veel inzichten gegeven. En een praktijk.

Neem contact op
voor een (gratis) intake gesprek

Contact

Telefoon of whatsapp

06 4022 8274

Email

info@krijgsmancoaching.com

Follow by Email
Facebook
Twitter
LinkedIn